داروسازان
مطالعات جدید پزشکی
سه‌شنبه 22 اسفند 1391
:: 08:46 ::  نويسنده : دکتر امین عطایی


کدام قرصهای لاغری عوارض دارند؟
 

قرص‌های چربی‌سوز اغلب دارای کافئین و افدرین هستند و براساس این دو ماده باعث افزایش مصرف کالری می‌شوند. با این حساب،‌ برای آشنایی با میزان تاثیر این قرص‌ها بهتر است پیش از هر چیز با آثار افدرین و کافئین آشنا شویم....

افدرین باعث انبساط ریه‌ها می‌شود؛ ضربان قلب و فشار خون را افزایش می‌دهد؛ باعث کاهش اشتها می‌شود و مانند یک دیورتیک عمل می‌کند، یعنی باعث افزایش دفع ادرار می‌شود. البته اگر شما آسپرین یا یک نوع داروی قلبی یا نوع دیگری از داروی ضدآسم (غیر از افدرین) را مصرف می‌کنید یا اینکه نسبت به کافئین حساسیت دارید، نباید از قرص‌های چربی‌سوز استفاده کنید زیرا باعث نامنظم شدن ضربان قلب، مشکل شدن تنفس و بروز حملات دردناک می‌شود.

کافئین نیز مثل افدرین باعث افزایش تولید گرما در بدن می‌شود و تحقیقات نشان داده اضافه کردن آسپرین به مواد حاوی کافیئن و افدرین، تولید این گرما را بیشتر می‌کند. هنگامی که دمای قسمت مرکزی بدن افزایش یابد، شما به طور خودکار انرژی بیشتری می‌سوزانید. داروهای چربی‌سوز به علت کاهش سریع وزن، خیلی استفاده می‌شوند اما بعضی افراد به این داروها خوب پاسخ نمی‌دهند.

برای همین توصیه می‌شود در مصرف این‌ داروها احتیاط کنید و از مصرف بی رویه و خودسرانه آنها اجتناب کنید و فقط تحت نظر پزشک یا متخصص تغذیه این داروها را مصرف کنید.
استاد فارماکولوژی دانشگاه علوم پزشکی ایران: مصرف ناآگاهانه این قرص‌ها می‌تواند مرگبار باشد

دکتر پروانه رحیمی، استاد فارماکولوژی دانشگاه علوم پزشکی ایران، درباره این قرص‌ها می‌گوید که این داروها به صورت‌های مختلفی در بدن اثر می‌کنند و همه‌شان مضر نیستند. به عنوان مثال، داروهایی هستند که موجب تجزیه نشدن چربی‌ها در روده شده و منجر به اسهال چرب می‌شوند. البته این داروها در طولانی مدت باعث دفع ویتامین‌های محلول در چربی شده و فرد را با سوء‌تغذیه روبه‌رو می‌کنند.

گروه دیگری از داروهای چربی‌سوز هم هستند که مهار‌کننده جذب چربی دارند و باعث می‌شوند چربی وارد چرخه سوخت بدن نشود اما به‌طورکلی داروهای چربی‌سوزی که سوخت‌و‌ساز بدن را بالا می‌برند چند مشکل ایجاد می‌کنند و بی‌احتیاطی و ناآگاهانه مصرف کردن آنها می‌تواند موجب مرگ شود؛

مثلا داروهایی که روی غده تیرویید اثر کرده سوخت وساز را از آن طریق بالا می‌برند، در افرادی که مشکلات قلبی عروقی دارند، ممکن است موجب مرگ شوند.

از سوی دیگر، این داروها باعث از بین رفتن چربی‌های سلولی شده و به بدن آسیب می‌رسانند. همچنین بالا رفتن سوخت و ساز روی دستگاه گوارش نیز اثرگذار بوده و باعث ناراحتی‌های گوارشی می‌شود. پزشکی که برای افراد چاق  این داروها را به تنهایی یا به صورت ترکیبی تجویز می‌کند، باید عملکرد داروها را توضیح دهد تا بیمار با آگاهی، مصرف چربی‌سوزها را انتخاب کند. معاون غذا و داروی دانشگاه ایران: خیلی از این قرص‌ها غیراستانداردند

دکتر محمود بیگلر، معاون غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی ایران درباره این قرص‌ها می‌گوید که در شرایط کنونی این قرص‌ها خارج از چرخه نظارت وزارت بهداشت و درمان در بازار توزیع می‌شوند. بیشتر این قرص‌ها از کشورهای هند و پاکستان وارد ایران می‌شوند و هیچ اطمینانی به سلامت آنها نیست و تضمینی هم برای لاغری افراد وجود ندارد.

قرص‌های چربی‌سوز توزیع شده در بازار استاندارد نیستند. این قرص‌ها فقط افراد چاق را به سمت خود جذب کرده و منابع چربی را در بدن آنان آزاد می‌کنند.
 
قرص چربی‌سوز «ونوستات» تنها قرص استاندارد و تایید شده در وزارت بهداشت و درمان است. این قرص فاقد عوارض است و برای افراد مشکلی را به وجود نخواهد آورد. ونوستات (ارلیستات) یک مهار‌کننده برگشت‌پذیر آنزیم لیپاز است که با برقراری پیوند با این آنزیم، آن را غیرفعال می‌کند.
 
بنابراین از هیدرولیز چربی تری‌گلیسرید به شکل قابل جذب (اسید چرب و مونوگلیسرید) جلوگیری می‌کند. این دارو از طریق خوراکی به مقدار ناچیزی جذب می‌شود و به همراه یک رژیم غذایی کنترل‌شده و کم‌کالری جهت کاهش وزن و نگهداری این وضعیت و نیز کاهش ریسک برگشت چاقی به کار می‌رود.

استاد تغذیه دانشگاه تهران: خودسرانه قرص چربی‌سوز نخورید
دکتر علی کشاورز، متخصص تغذیه و استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران نیز درباره این قرص‌ها می‌گوید که آنها کاربردهای متفاوتی دارند؛ مثلا قرص‌هایی مثل ونوستات یا زینکال بخشی از چربی غذا را با مدفوع دفع می‌کند ولی قرص‌های چربی‌سوز معمولا چربی بدن را می‌سوزاند.

ترکیب اصلی در قرص‌هایی که اخیرا وارد بازار شده است اورلیستات است. این قرص‌ها همراه با غذا، درصد زیادی از چربی غذا را دفع می‌کند از آنجا که این داروها معمولا جذب بدن نمی‌شود جزو دسته داروهایی است که عوارض جانبی کمی دارد. چون متابولیسم آن روی اندام‌های بدن بیشتر می‌شود اما وقتی جذب نمی‌شود، عوارض جانبی آن کمتر است.

قرص‌های آنتی‌لیپاز در واقع جذب چربی را مختل ‌می‌کند و در نتیجه جذب ویتامین‌های محلول در چربی را نیز مختل می‌کنند. در واقع جذب ویتامین E و D و A و k در مصرف‌کنندگان از این قرص‌ها صورت نمی‌گیرد. حال اگر قرار باشد فردی در کوتاه مدت از این قرص‌ها استفاده کند، دچار مشکل نخواهد شد اما اگر در درازمدت مورد استفاده قرارگیرد، عوارض جانبی رخ خواهد داد.

این داروها موجب کمبود ویتامین‌های محلول در چربی، افزایش خون‌ریزی ماهیانه در خانم‌ها در اثر اختلال در انعقاد خون به علت کمبود ویتامینk می‌شود. از سوی دیگر، کمبود هر یک از ویتامین‌های محلول در چربی مانند E نیز عوارض خاص خود را دارد؛ به طور مثال، باعث جذب کمتر مواد مغذی آنتی‌اکسیدان در بدن می‌شود. در رژیم‌های غذایی سرخ کرده، کتلت، کوکو و فست‌فودها چربی زیادی وجود دارد.
 
گاهی می‌توان پس از صرف غذای چرب از این قرص‌ها، مصرف کرد و صرفا مصرف محدود این قرص‌ها توصیه می‌شود، نه مصرف مداوم و همیشگی آنها. مصرف خودسرانه هرنوع دارویی از جمله این قرص‌ها به هیچ عنوان صحیح نیست.


اورلیستات (ORLISTAT)

اورلیستات یا زنیکال (XENICAL) از جمله داروهای لاغری است که با مهار کردن آنزیم لیپاز- که از لوزالمعده جهت هضم و تجزیه ی چربی ها ترشح می شود - از جذب 30 درصد چربی غذا جلوگیری کرده و بدین ترتیب همراه با رژیم های غذایی به روند کاهش وزن سرعت می بخشد و وزن فرد در سال 4 کیلو بیشتر از رژیم کاهش وزن بدون دارو، کاسته می شود.

جهت سرعت بخشیدن به کاهش وزن ، به موازات تنظیم و تجویز رژیم مناسب!! روزانه 3 کپسول زنیکال (XENICAL) در صبحانه، ناهار و شام همراه با غذاهای مصرفی توصیه می شود. باید توجه مصرف کنندگان را به این مسئله جلب کنم ، کسی که شروع به مصرف این دارو کند، باید تا مدت ها آن را ادامه دهد، چون با قطع دارو دوباره انباشتگی چربی ها آغاز می شود.

 

 

 

عوارض مصرف زنیکال

 

چربی هایی که تجزیه و جذب نشده اند ، باعث دفع مدفوع پرچرب شده و بوی بسیار زننده ای ایجاد می کنند. در ارتباط با مقدار چربی موجود در غذا ، احتمال ایجاد سردرد های شدید و دل دردهای طاقت فرسا در 6 درصد مصرف کنندگان وجود دارد. در ضمن به علت اختلال در جذب ویتامین های محلول در چربی که شامل ویتامین های K  , E  , D  , A  است ، باید دو ساعت بعد از مصرف زنیکال نسبت به مصرف مکمل های مولتی ویتامینی اقدام شود. این دارو به علت احتمال ایجاد زمینه ی بروز سرطان سینه که از طرف FDA ( اداره غذا و دارو ) مطرح گردیده بود، از طرف شرکت سازنده و تولید کننده ، درخواست تایید دارو پس گرفته شده است.

سیبوترامین  (SIBUTRAMIN)

این دارو در آغاز به عنوان یک داروی ضد افسردگی به بازار عرضه شد، ولی به علت کم اثر بودن آن در درمان افسردگی ها، در حال حاضر به عنوان یک داروی لاغری مصرف می شود که همراه با رژیم های لاغری توصیه می شود. مصرف این دارو به مقدار 15-10 میلی گرم در روز و در طول 24 هفته، می تواند 4 تا 5 کیلو بیشتر از رژیم لاغری بدون دارو ، از وزن شخص رژیم گیرنده بکاهد.

هیچگاه خودسرانه و بدون تجویز پزشک یا متخصص تغذیه از داروهای لاغری استفاده نکنید. در ضمن مصرف این داروها هنگامی در کاهش وزن موثر است که به همراه آن از رژیم های لاغری توام با ورزش نیز استفاده شود. مصرف داروی خالی هم برای سلامتی مضر است و هم نتیجه مطلوب را برای کاهش وزن نخواهد داد.

 

عوارض مصرف سیبوترامینSIBUTRAMIN))

در پژوهش های انجام شده، عوارض جانبی عبارتند از : خشکی دهان در 17 درصد؛ اختلال در خواب و بی خوابی های ناخواسته در 5/85 درصد؛ سوزن سوزن شدن بدن در 12درصد؛ اختلال ضربان قلب ( آریتمی ) در 2 درصد و یبوست که در 11 درصد مصرف کنندگان گزارش شده است.

توصیه های لازم :

مصرف این دارو برای افرادی که دارای حساسیت بوده یا به بی اشتهایی عصبی ( آنورکسیا ) یا پُرخوری عصبی ( بولیمیا ) دچار هستند ، توصیه نمی شود. در ضمن مصرف این دارو همراه با داروهای کاهش دهنده اشتها ، داروهای ضد فشار خون ، ضد افسردگی ، ضد سرفه ، داروهای اعصاب ، داروهای ضد  میگرن ، آنتی هیستامین ، مسکّن ها و آرام بخش ها ممنوع بوده و افرادی که ناچار نارسایی قلبی ، آریتمی و سابقه سکته قلبی هستند نباید از این دارو استفاده کنند . همچنین افرادی که دچار بیماری های کلیوی یا کبدی ، آب سیاه (GLUCOMA) ، مشکلات غده تیروئید یا سنگ کیسه صفرا هستند، باید تحت نظر پزشک و با احتیاط کامل ، این دارو را مصرف کنند. مصرف این دارو برای افراد زیر  16 سال و بالای 65 سال و در طول بارداری و شیردهی ممنوع است.


هورمون کوریونیک گونادوتروپین (HCG) یا هورمون جفت

روزانه تزریق 125 واحد هورمون جفت به همراه رژیم لاغری ، به تجزیه و مصرف چربی های ذخیره شده در اندام افراد چاق سرعت بخشیده و باعث کاهش اشتها به غذا نیز می شود، ولی به علت عوارض ناخواسته و خطرناکی که ممکن است برای افراد به وجود آورد، توصیه نمی شود . بررسی ها نشان داده ، افرادی که از این روش استفاده کرده و جان سالم به در برده اند، در آینده دچار چاقی های موضعی بسیار شدید به ویژه انباشتگی چربی در باسن و ران ها شده اند.

هورمون های غده تیروئید

اگرچه استفاده به جا و به موقع از این هورمون ها توسط متخصصان ، عامل نجات و رهایی افراد مبتلا به کم کاری تیروئید ، یبوست، افسردگی ، افزایش وزن ، پرخوابی و چاقی بوده ، ولی استفاده ی نابجا از این هورمون ها توسط افراد میانسال و سالخورده ، عوارض قلبی مختلفی از بیماری عروق قلبی ، ایست قلبی و حتی مرگ به علت سکته ی قلبی را موجب می شود . در ضمن افرادی که دارای ترشح عادی و طبیعی غده ی تیروئید هستند، نباید جهت افزایش متابولیسم ( سوخت و ساز ) بدن و سرعت بخشیدن به روند لاغری از این روش استفاده کنند.

دی اتیل پرویپون هیدروکلراید

دی اتیل پرویپون هیدروکلراید، با نام تجاری تنوایت (TENUATE) ، از جمله داروهای لاغری است که نباید بدون تجویز پزشک و متخصص مصرف شود. این دارو باید نیم تا یک ساعت قبل از غذا و 4 تا 6 ساعت قبل از خوابیدن درسته و بدون جویدن و خرد کردن بلعیده شود و نباید بیش از 3-1 ماه مصرف شود. مصرف این دارو هنگامی در کاهش وزن موثر است که به همراه آن از رژیم های لاغری توام با ورزش نیز استفاده شود. در صورت مبتلا بودن به فشار خون بالا، پرکاری تیروئید، آب سیاه، بیماری قند ، اعتیاد به الکل ، مشکلات قلبی و تصلب شرایین و نیز در دوران حاملگی و شیردهی استفاده از این دارو توصیه نمی شود.

عوارض جانبی این دارو

عوارض خفیف استفاده از این دارو شامل مشکلات بینایی ، خشکی دهان ، بی خوابی ، بدخلقی ، ناراحتی معده ، یبوست و تغییر میل جنسی است. عوارض متوسط ناشی از استفاده از این دارو عبارتند از درد قفسه سینه، مشکلات ادراری ، تنفسی و قلبی و عوارض شدید آن عبارتند از :

افزایش فشار داخل ریه ، بیماری های دریچه ی قلب، ناآرامی یا آشفتگی ، لرزش و اضطراب ، سردرد، سرگیجه ، بی خوابی ، خشکی دهان ، اسهال یا یبوست. در صورتی که شما یکی از افراد مصرف کننده ی این دارو هستید، به محض بروز یکی از واکنش های حساسیتی ، مشکلات تنفسی ، ورم لب ها و زبان و صورت ، کهیر، بی نظمی ضربان قلب ، تهوع و استفراغ و گیجی فوراً به پزشک یا فرد تجویز کننده ی این دارو مراجعه کنید.

عوارض جانبی دارو عبارتست از : خشکی دهان ، یبوست ، سرگیجه ، سیاهی رفتن چشم ، ناراحتی معده ، ناآرامی و درد قفسه سینه.

مصرف این دارو نباید از 8 تا 12 هفته بیشتر شود . مقدار و نحوه مصرف آن، یک بار در روز، 60-30 دقیقه قبل از غذاخوردن با شکم خالی و بهترین زمان، قبل از صبحانه است و اگر زمان دیگری مورد نظراست ، حداقل 4 تا 6 ساعت قبل از خواب مصرف شود؛ زیرا از اثرات این دارو، بی خوابی ذکر شده است. مصرف بیش از حد و یا طولانی مدت این دارو اعتیاد آور بوده و علاوه بر آن احتمال می رود که به تداخل این دارو با سایر داروهای مصرفی به ویژه داروهایی مثل FURAZOLIDO SELEGILINE- PHENELZINE - MAO و سایر داروها مثل داروهای جلوگیری کننده از گرفتگی بینی ، سرفه ، سینه درد، سرماخوردگی و بسیاری از داروهای حاوی مواد تحریک کننده منجر شود.

افرادی مبتلا به آلرژی یا حساسیت هستند و خانم های باردار و شیرده نباید این دارو را مصرف کنند.

 

 

 
 
💬 نظرات کاربران
💬ثبت نام کاربران
💬ورود کاربران